2017-12-12

Padrejtësia historike e Evropës ndaj shqiptarëve


Image result for skender kodra


Kryetari i Akademisë Shqiptare-Amerikane të Shkencave,Akademik Prof. dr.Skender Kodra



Shpesh flitej për normalizimin e rajonit të Ballkanit dhe integrimin e shpejtë në BE, por një gjë e tillë është larg sepse nuk janë zgjidhur çështjet e popujve qe përbejnë shtetet e Ballkanit.
Siç shihet Padrejtësia historike e Evropës ndaj shqiptarëve është plagë që duhet të shërohet urgjentisht, në të kundërten pasojat do të jenë të papara edhe për vetë- Evropën.
Zgjidhja e çështjes se shqiptarëve përkundër kompromiseve të bëra nuk ofrojë zgjidhjen për stabilitet të qëndrueshëm në këtë Gadishull.
Fundja, stabilitet s’mund të ketë kur të gjithë janë kundër shqiptarëve dhe të drejtave të tyre në shtetet ku jetojnë?
Andaj situata destabilizuese e sponzorizuar nga faktori politik, përkatësisht Qeveria e Maqedonisë, kërkon reagim të menjëhershëm të faktorit ndëkombëtarë dhe dorëheqjën e parevokueshme të Gruevskit me të tjerë.
Akadamia Shqiptaro Amerikane, në kry me Akademik Prof.Dr. Skënder Kodra- kryetar, po ndjek me shqetësim të madh situatën e fundit në Shqipëri, Kosovë,Maqedoni,Malin e Zi,Preshevë,Medvegjë, Bujanoc,Çamëri ndaj kërkohet që partitë kombëtare shqiptare dhe spektri i gjerë i intelektualëve dhe personaliteteve të pastra publike në Shqipërinë Etnike , të bashkohen si kurrë më parë dhe të bisedojnë konkretisht për kërkesat legjitime me dekada të tëra të shqiptarëve, të cilat edhe pas marrëveshjeve të ndryshme , nuk u implementuan kurrë, por mbeten të mbyllura në sirtarë.
Shqiptarët janë me rrënjë të lashta dhe se as Mbretër e as Krajli s’kanë mund t’i’’ zhdukin’’, e lërë më Z. Janukollovska me bashkëpunëtorë e bashkëmendimtarë.
Ajo me të tillë ka sjell tragjedi,dhunë, tmerr, situatë të jashtëzakonshme dhe pasoja të paparashikueshme për vendin, për të cilat duhet të marrë dënimin e merituar.
Unifikimi dhe bashkërendimi i kërkesave të shqiptarëve është i dimosdoshëm, ndaj hapërimi drejt së ardhmes është i pandalshëm.
Prof.dr. Skender Kodra, kryetar i Akademisë Shqiptare – Amerikane të Shkencave (The Albanian American Academy of Science – AAAS) theksoi se ka reaguar edhe para ngjarjeve të fundit( ndodhur para rastit Kumanova), lidhur me tensionimet e situatës në Maqedoni dhe gjendjen e shqiptarëve atje.
Kjo Akademi ishte dhe do të jetë përherë pjesë e protestave në Nju Jork dhe Çikago, për alarmimin e pozitës së rënduar të shqiptarëve në Maqedoni.
“Në çdo vend të botës, akademikët orientojnë vendin dhe udhën ku duhet të shkelë një komb i caktuar.” – kështu përgjigjet me një zë të shtruar Akademik profesor doktor Skënder Kodra, një nga psikiatrët klinikë më të shquar shqiptare i cili jep mësim në tre Universitete në Shtetet e Bashkuara.
Një intelektual nuk ka për detyrë vetëm të rrisë veten por edhe ti kontribuojë kombit, vendit dhe rrënjëve të veta dhe ne fakt ai kohë më parë është kthyer nga një takim i rëndësishëm në Maqedoni me kryeministrin Zoran Zaev ku ka lobuar në favor të shqiptarëve për montimin e rastit Kumanova.
Me një kolanë librash në fushën e psikologjisë klinike ai që prej vitit 1995 themelon dhe drejton Akademinë Shqiptaro-Amerikane të Shkencave dhe Arteve me qendër në New York.
Një figure polihedrike që influencën e tij nuk e kufizon vetëm te gradat e tij shkencore por e shtrin edhe më tej në politike dhe në aktivitetin e tij patriotik.
Me akademinë Shqiptaro Amerikane ku ka personalitete amerikane dhe shqiptare ai ka ndikuar në lirimin e Ramush Haradinaj, në tërheqjen pas të botimit të parë të Enciklopedisë maqedone denigruese ndaj shqiptarëve. Personaliteti i Akademik Prof. Dr. Skënder Kodra është i njohur në SHBA, në vende të ndryshme të Evropës dhe në të gjitha trojet shqiptare.
Ai ka qenë këshilltar pranë Ministrisë së Shëndetësisë në Shtetin e New Yorkut, është anëtar i Shoqatës së Doktorëve në Shtetin e New Yorkut, Anëtar i Shoqatës të sëmundjeve psikike “Sigmund Frojd” të Austrisë, nënkryetar i Akademisë së Intelektualëve Shqiptarë të Shkencës dhe Artit në Kosovë, anëtar i Shoqatës së Psikiatërve në Shqipëri. etj.
Kam lindur në Istog të Kosovës më 13 maj 1946, sigurisht nga një familje patriotike atdhetare e të
gjithë berzave. Familja ime shpërngulet nga genocidi i kralit të kohës për në Shqipëri dhe vendoset në Mamurras, periudhë kjo që përkon me sundimin e mbretit Zog. Ç’është e vërteta populli e ka pritur mirë, por edhe qeveria i ka përkrahur dhe strehuar.
Në atë kohë, siç më ka treguar baba, Mamurrasi kishte shumë pyje dhe në to rriteshin kuaj të egjër, të cilët i zbutshin. Po kështu, duke prerë pyjet, i shndërruan në toka pjellore. Krahas këtyre punëve, babai ka punuar me rërë, ka mbledhë rërë nga ora 4 e mengjesit me buaj dhe krijuan një pasuri jashtëzakonisht të madhe.
Vitet iknin dhe babës po i kalonte mosha për të krijuar familjen e tij, ndaj në moshën 35 vjeçare kërkon nonën time, që ishte me origjinë nga Gjakova të stabilizuar në Shijak. Siç tregonte babai, ai kishte dhënë 25 lopë për ta marrë nonën time, që ishte atëherë 16 vjeçare.
Më vonë, kur okupatori gjerman premtoi që trojet shqiptare pas luftës aty ku i thonë bukës bukë e ujit ujë, do të ishin tonat, i gjithë populli u angazhua. Mirëpo prindërit e mi nuk u morën me asnjë aktivitet gjerman, por duke besuar se do të jemi më në fund një shtet shqiptar, u kthyen përsëri në Kosovë, afër Mitrovicës, ku kishin tri fshatra të vetat si pronë: Tucep, Veric, Osojan dhe kur kaluan nga Shqipëria atje e morëm përsëri pasurinë. Aty punonin si argat 100 shkie edhe shkina, burrat korrshin dhe gratë shkina mbledhshin duaj e grurit, misrit, ndërsa në shtëpi nuk i pranonim si shërbëtorë. Arësyeja e këtyre fatzinjve qe, se kishin frikë se mos i vrisnim dhe donin vetëm sigurinë e jetës.
Me kalimin e kohës, bisedohej në ato fshatra që ka filluar një lëvizje komunistash dhe kryetari i komunës së kohës, Zeqir Rexha, edhe vëllau i tij, Beqir Rexha, u kërkoi të gjithë fshatarëvet që të mobilizohen kundra komunistëve dhe të gjithë me kuaj shkuan në Pejë.
Kur arritën në Pejë, zonjat thanë se cilët janë këta njerëz me kuaj të armatosur, a janë budallenj, apo si e kanë hallin, kur komunizmi i ka marrë të gjitha trojet shqiptare e këta duan me na marrë në qafë e me na rrezikuar jetën.
Dhe kur e panë situatën se si ishte, u kthyen mbas pasi kishin takuar shumë komunistë, njerëz të veshur keq, të pistë, pa kulturë, morracakë dhe menduan që s'kanë për të fituar, se nuk ua mbushën syrin, që këta do jenë ndonjë rrezik për vatanin, për Atdheun dhe u kthyen nga erdhën.
Më vonë komunistët u forcuan, vranë, dhunuan dhe shkaktuan 12 mijë dëshmorë të kohës dhe dëmin më të madh e ka bërë brigada e pestë e Shefqet Peçit.
Në atë kohë kalamajtë e axhës, të Halil Kodrës i internuan në Beograd, kurse baba dhe nona erdhën në Istog, ku edhe kam lindur unë. Komunizmi kishte marrë çdo gjë, por ajo më e tmerrshmja ishte, se në lisa vendosnin kutia, ku çdo serb që kishte ndonjë pakënaqësi me shqiptarët, i shkruanin dhe i qitshin aty dhe i merrnin këto ankesa dhe vinte OZNA, sigurimi i asaj kohe dhe i dhunonte fizikisht dhe u grabiste pasurinë dhe pse doktrinën e kishin mos me i prekun. Shqiptarët nuk kishin të drejtë ta bënin këtë gjë për serbët.
Nga fëmijët, unë isha i pari, më pas lindi Zeqiri, Enveri dhe motra Aishja; tre djem dhe një gocë.
Shpesh mendoj se cilët kanë qenë shtysit e mi për të ndjekur rrugën e dijes dhe nuk mendoja që dikush më ka drejtuar andej, por sot e them me bindje që ka qenë nëna dhe babai im, të cilët pa shkuar asnjë ditë në shkollë dinin të shkruanin dhe të lexonin, bile nëna ime krijonte poezi, fabula, anektoda dhe si një aktore profesioniste interpretonte para nesh. Ata nuk e thoshin me fjalë, por me sy, me sjellje, me shpirt, me dëshirë, të pamundur ekonomikisht, por që sakrifikuan bukën e gojë për ne, gjashtë fëmijët për t’u shkolluar… mund të di, zoti Kodra cila ka qenë tradita familjare në fushën e arsimit dhe cili ka qenë shtysi kryesor i arsimimit tuaj?
- Baba im ishte shumë fisnik, por i pashkolluar, nuk e donte shkollën, donte armën, burrërinë,
krenarinë, veshjen kombëtare, të cilën nuk e hoqi kurrë, bile ka vdekur me tesha kombëtare. Ndërsa nona ishte një grua gjakovare me një mendje të mprehte dhe një dashuri të jashtëzakonshme për shkollën.
Pasi linda unë, pra në moshë fëminore, baba më tregojke ngjarje të ndryshme për Kosovën dhe Shqipërinë, për të cilat kishte një dashuri të madhe e kjo dashuri bëri vend tek unë, ndoshta para kohe, që fëmijë.
Në kohën time, për në klasën e parë i merrshin shtatë vjeç, por, kur unë isha gjashtë vjeç, isha tuj lujt me ujë, vjen një shoku im, Muharrem Zeka, me të cilin më vonë kemi kaluar shumë peripeci bashkë nëpër burgjet e Serbisë, dhe më tha që të shkoja me të në shkollë. Pa i treguar nonës, bashkë me shokun tim, shkova në shkollë. Mësuesi me një dashuri që s’mund ta përshkruaj, erdhi pranë dhe më pyeti sesa vjeç isha. Edhe pse i tregova të vërtetën, mësuesi më mbajti në shkollë.
Kur i thashë nonës se kam konë në shkollë, ajo më tha që s'munesh, se je gjashtë vjeç. Kur i tregova që isha pranuar në shkollë ajo nuk më pengoi, përkundrazi më përgëzoi duke më rrokur për qafe. Në fillim mësuesi nuk ma shkruajti emrin, por kur unë kalova klasën më regjistroi dhe mora klasën e parë.
Nuk mbaj mend asnjë mësues, apo profesor të ndryshëm që kam pasur gjithë jetën time ngado që kam mësuar e studjuar, por mbaj mend vetëm mësuesin e klasës së parë që e quanin Muhamet, babën e kishte hoxhë, se më solli kënaqësi të jashtëzakonshme, se doja të mësoja dhe të rrija me Muharremin.
Në shkollë shkojshim herët dhe lujshim me pesë gurësh, (guracak) me shokët derisa fillonte mësimi. Pas mësimit merrshim me bagëtinë, kujdeseshim për delet dhe për lopët. Sapo vinim nga shkolla, nona na priste me bukën në dorë, shumë bukë dhe pak djathë e unë i thosha: “Pse pak djathë e shumë bukë se s'mund ta haj”, por ajo më thoshte: "E han e han, ti...” dhe më jepte një shpullë duke qeshur.
Mbarova tetë - vjeçaren shkëlqyeshëm dhe gjithmonë kam qenë i shkëlqyshëm në shkollë. Kur isha në Istog, kam kry shkollën bashkë me Rugovën. Ai vinte nga fshati Xerxë 7 km në këmbë, pra 14 km në ditë. Më pas shkova në Pejë në shkollën Normale për mësues. Si student në shkollën e mesme dështova, se e qëllova me shpullë një profesor serbë, (profesorin e frëngjishtes) dhe prej Peje shkova në Gjkovë dhe u regjistrova në normalen e Gjakovës. Tek dajot në Gjakove, (familja Rugova) u lidha me profesor Kadri Kusari, Ali Riza Boshnjaku, Kimet Gojani, Sabahat Shehu, Hysni Shala i Suharekës. Profesor Kadri Kusari ishte kordinatori kryesor, kundër makinerisë serbe. Adem Demaçi ishte kryetari, por ai ishte i burgosur (1963). Profesor Kadri Kusari na mblidhte vetëm pesë minuta dhe na ndajke detyrat: na pyetke se nga cili vend ishim dhe na porosiste të ngremë flamurin në orën 12, ditën e enjte. Kështu shpërndaheshim të gjithë dhe flamujtë kombëtarë ngriheshin përnjëherë në të gjithë Kosovën. Atëherë bëhej rrëmujë e madhe, se flamurin e Titos e lidhinim tek një qen pas bishtin me një kanaçe dhe për këtë arësye jam denu disa herë.
Krahas studentëve që ishin angazhuar me lëvizjen kombëtare, kishte ndonjë që spiunonte. Ishte një student, që nuk dua t’i përmend emrin, ua vinte studentëve flamurin në palë të librit dhe nuk vononte shumë, vinte policia, i kontrollonin dhe i arrestonin, në një kohë që as vetë studentët nuk e dinin që kishin flamurin në çantë.
Duke e parë me këndvështrimin e sotën e quaj krejtësisht të gabuar, se pjesa më e mire e bijve të Kosovës u vranë apo mbushën burgjet me lulen e rinisë. E pse baba im më thoshte merru me punë, por çka ti bëjsha se edukimi ynë ishte shumë emocional dhe jo vetëm nga mësuesit po edhe nga nëna.
Si student në shkollën e mesme dështova për arësyen që thashë, se autoritetet qeveritare serbe më burgosnin herë pas here për motive patriotike nëpër burgjet e Prishtinës, Gjakovës, Ferizajt, Suharekës, deri në Ce Zene të Beogradit dhe vecanërisht në burgun e Pejës.
Duke provuar tmerre në burgjet e Serbisë, vendosa të arratisëm për në Shqipëri, ku na zunë në kufi dhe bëra përsëri një muaj burg. Mirë që na zuri policia serbe, se po të na kishte kapur policia e Enver Hoxhës, ose do na pushkatonte, ose do na dënonte 25 vjet burg. Vetëm nga ky fakt, e them me bindje; vërtet Titoja ishte i egër me shqiptarët e Kosovës, por Enver Hoxha ishte shumë herë më i keq se Tito.
Kur dola nga burgu, isha bashkë me tre çuna në kafene, mora një gotë raki edhe kur e shoh fotografinë e Titos, hipa në karrike e mora dhe e theva. Atëherë një serbë më tha: “Çka po bën?” dhe i mblodhi copat dhe i fshehu.
Shkova në shtëpi gjeta babën me duart në kokë. Ngrita gruan nga gjumi dhe fëmijët i lashë aty dhe shkova në Itali në një kamp. Lashë dy vajzat dhe nuk e harroj natën kur ika, vajza që ishte në djep u zgjua dhe më nguli sytë e mua më dukej sikur sytë e saj më thoshin: “Ku po më lini mu!” Kur shkova pas shumë vitesh Melihati ishte në shkollë e nuk po e din që isha baba i saj. Nuk pranoi të vinte me mua, veç më tha: “Po erdhi gjyshja, do vij edhe unë!” e s’erdhi, por ndenji me nonën e babën tem.
Kjo ndodhi në vitin 1969 dhe pas një viti përfundova në SHBA, ku mora menjëherë “Statusin e emigrantit politik”. Fillimisht punova si taksist, më pas kreva Akademinë e Policisë dhe në vitin 1986 përfundova shkëlqyeshëm studimet e larta në Universitetin “Mercy College”. Pas një viti laurohem me titullin “Master degry” në studimin “Diferencimi i trurit të mashkullit dhe i femrës”. Në vitin 1991 mbroj doktoraturën me temën “Shkaqet që çojnë në skizofreni” dhe marr titullin më të lartë shkencor në SHBA PH.D. Më tej u specializua në një profil më të ngushtë në fushën e Psikologjisë Klinike,
Doktorova në sëmundjen e Skizofrenisë.
3. I nderuar Prof. Dr. Kodra, jo më kot e nisa bisedën me ju që nga fëmijëria, që jo vetëm unë, por gjithë lexuesit të binden se po ndoqe rrugën e dijes, drita e saj do të dërgojë përtej imagjinatës fëminore, ajo të bën të shohësh përtej maleve, pa pasur nevojë t’i kalosh ato me këmbë, të bën që ëndrrat të realizojnë njëra - tjetrën dhe të krijojnë ëndrra tjera deri në pafundësi… ndaj do ishte me interes për lexuesin shqiptar të dinim rreth veprimtarisë suaj në SHBA…
- Veprimtaria ime është në tre pozicione: si psikolog, si profesor dhe si shkencëtar. Kam një
veprimtari të gjatë në psikollogjinë klinike, të cilën e kam pasuruar me përvojën e gjatë, ku dhe ende punoj të spitalit Ushtarak në New York, ku në dhjetë vjet jam marrë me pacientë të Luftës së Dytë Botërore dhe të Luftës në Vjetnam.
Jap mësin në tre Universitete, ku përgatitim kuadro nga i gjithë rruzulli tokësor dhe tash e njëzet vjet, kam qenë këshilltar i Ministrisë së Shëndetësisë të Shtetit të New Yorkut. Dua të theksoj dhe të pranoj, se jam më shumë doktor sesa profesor, por puna në universitete më jep një kënaqësi të veçantë. Kjo punë është si shplodhje për mua, por mendoj që është fat për studentët, ngaqë e kryej mrekullisht lidhjen e teorisë me një mori shembush nga praktika ime shumëvjeçare. Kështu mësimi në këto universitete është një kordinim perfekt i teorisë me praktikën, besoj kjo është shumë e rëndësishme për kuadrot e ardhshëm, të cilët do zëvëndësojnë ne.
Dhe pozicioni tjetër në jetën e përditshme është studimi shkencor, studime që për të mbetur brezave i kam pasqyruar nëpër disa nga librat e mi si: “Evoluimi i Trurit Dje, Sot dhe Nesër” Library of Congress (June 11. 2001), “Definition of Personality” Tiranë Library of Congress (2003), “Drugs and its Impact” Tiranë Library of Congress (June, 11. 2004), “Road Map Opportunities in Cilinical Psychology” Tiranë Library of Congress (June 12. 2006), Library of Congress 101 Independence Ave, S.E. Uashington D.C. 20559 – 6000.
Krahas punës individuale shkencore jap kontributin tim edhe në Shoqatën e Doktorëve në Shtetin e New Yorkut, jam gjithashtu Anëtar i Shoqatës të Sëmundjeve Psikike “Sigmund Frojd” të Austrisë, nënkryetar i Akademisë së Intelektualëve Shqiptarë të Shkencës dhe Artit në Kosovë, anëtar i Shoqatës së Psikiatërve në Shqipëri...
Një punë të vazhdueshme kam bërë në publikimet e ndryshme në revistën “Dituria”, Organ i Akademisë Shqiptaro - Amerikane me qendër në New York, si dhe në shumë revista e gazeta prestigjoze në SHBA dhe Shqipëri.
Nga studimet e mia në lidhje me personalitete të larta të Kombit tonë, që fatkeqësisht u është dashur të lënë Atdheun për të shpëtuar jetën, kam vënë re që krahas veprimtarisë së tyre në SHBA, apo gjetkë, kurrë nuk e kanë harruar mëmëdheun e jo vetëm kaq, po në një formë, apo tjetrër kanë dhënë një kontribut të çmuar… më thoni Prof. Dr. Kodra, si ka qenë kjo lidhje mes jush dhe atdheut?
- Para viteve ’90, përveç dëshirës që na vlonte në gji, nuk kishim asnjë lloj mundësie të jepnim
ndihmesën tonë, por me hapjen e kufijve dhe ndryshimeve demokratike në Shqipëri, shpreha dëshirën për të punuar dy vjet në Tiranë si klinicist pranë Klinikës Psikiatrike të Fakultetit të Mjekësisë në Universitetin e Tiranës duke ligjëruar leksione të ndryshme dhe me dëshirë dhe kënaqësi i dhurova kësaj klinike një bibliotekë të pasur me literaturë të psikiatrisë klinike amerikane. Po kështu gjatë kësaj kohe, shërbeva në spitalin psiqiatrik numur 5 në mënyrë vullnetare.
Unë menaxhoj 150 doktorë nga mbarë bota, por kjo nuk më pengon mua që kur diçka nuk e shikoj në rregull në klinikë, ta sistemoj, apo dhe të pastroj, por në spitalin e Tiranës, edhe pse vlen të përmenden shumë mjekë të zotë, por më çudiste fakti se në mengjes ata që ishin demokratë merrnin gazetën “RD” dhe të majtët “Zëri i Popullit”, në vend që të merrnin seriozisht detyrat nga mjeku i rojës së natës, kjo ishte për mendimin tim e tmerrshme. Pacientët nuk janë as të majtë, as të djathtë, ata kanë vetëm një emër, pacientë dhe mjeku ka vetëm një emër, specialist. Kjo më shqetësonte dhe mendoj që kjo është katastrofa më e madhe në Shqipëri, politika është futur në çdo institucion dhe karrierën apo gradat shkencore i ngre dhe ul politika, gjë që për Amerikën janë absurde. Nuk dua t’i përmend, po është e pafalshme që doktori të rrahë të sëmurin, apo të pijë raki me të sëmurin. Në atë kohë në spital ishte një aparat (elektroshot) që e kishte sjellë Franca, por ai është për policinë e jo për spitalet, ai është shumë i dëmshëm për pacientët, në vend që të shërohen, dëmtohen edhe më shumë. Truni ka fushat e veta dhe çdo gjë zhvillohet në atë fushë, kështu prish dhe fushat tjera, ndaj urdhërova dhe e hoqa nga përdorimi.
Duke pasur dëshirën e madhe për të kontribuar për qartësimin e masave të gjëra, isha i ftuar në Radio Tirana në një Rubrikë të përjavëshme me temë nga psikiatria.
Gjatë këtyre viteve, pra pas viteve ’90 kam vizituar shpesh edhe Kosovën, sigurisht jo vetëm si turist, por kam zhvilluar një veprimtari të vazhdueshme shkencore dhe patriotike, ku klinikën e ktheva në instikam lufte. Për këtë arësye, serbët e bastisën disa herë dhe më detyruan të paisem me dokumenta serbe, gjë që nuk e pranova, ndaj u detyrova për herë të dytë të largohem nga vendlindja ime. Ika, por me mend e shpirt isha në Kosovë, Shqipëri e kudo që jetojnë shqiptarë, jetoja me shqetësimet dhe mendoja për mënyrat se si të jepja kontributin tim. Kështu gjatë Luftës së Kosovës shkova në kampet që u ngritën në Shqipëri me të dëbuarit nga Kosova, po kështu kam sherbyer edhe në spitalin Ushtarak. Krahas ndihmës sime, djali im ushtarak, Isai, lindur e rritur në SHBA, u bashkuar me radhët e UÇK - së në Kosovë, si disa të afërm të tjerë ta familjes sime. Kjo nuk është gjithshka, ndihma dhe përkushtimi im dhe i familjes sime nuk mbaron me kaq, gjithë jeta ime do jetë në shërbim të kombit.
Kam dërguar për botim një roman me titull “Rrjedha” dhe nga ç’po bisedojmë bashkë, njëri nga personazhet e librit më duket sikur jeni ju, sikur janë të gjithë ata shqiptarë intelektualë që egërsia e armiqve tanë të jashtëm e të brendshëm i detyroi të emigrojnë në vende të ndryshme të botës, veçanërisht në Amerikë, ku dhanë maksimimin e tyre intelektual dhe shkencor… ju më lart përmendën Akademinë e Shkencave dhe Arteve Shqiptaro - Amerikane, ku ju, i nderuar Prof. Dr. Kodra, jeni President i saj, mund të na thoni se si u lindi ideja e krijimit të saj, se për nga përbërja jam më se e sigurtë që ka anëtarë të denjë, të cilët me kontributin e tyre profesional dhe shkencor janë një “rrjedhë” e ndërsjelltë për ta pasuruar dhe freskuar Akademinë tonë të Shkencave këtu në Tiranë.
Kjo ka qenë ideja e Profesor Martin Camajt, por nuk u realizua për arësye se ishin standartet
Amerikane për me u plotësu me ligjet. Kur u krijuan kushtet e favorshme e krijuam Akademinë Shqiptaro - Amerikane të Shkencave dhe Arteve, ku filozofia e saj është “Çështja Kombëtare”. Vërtet aktiviteti i kësaj Akademie është i larmishëm, gjithpërfshirës të problemeve dhe arritjeve të kombit tonë, por dua të përqëndrohem pak në arësyen e ardhjes sime së fundmi në Maqedoni, Shqipëri dhe Kosovë, si përfaqësues i kësaj Akademie për problemin e mprehtë të shqiptarëve në Maqedoni e konkretisht mbi ngjarjet në Kumanovë, për të bashkëpunuar me Akademitë e këtyre tre shteteve, me Qeveritë dhe politikanë të ndryshëm që ngjarje të tilla tragjike të mos ndodhin më.
6. Po, i nderuar Prof. Dr. Kodra, ky fakt na mblodhi dhe më dha rastin të njihemi dhe komunikojmë së bashku, se çdo plagë e kombit dhemb tek të gjithë intelektualët e ndershëm shqiptarë, kudo që jetojnë e punojë. Unë e kam theksuar edhe në një shkrim tjetër, që para se të trokasim nëpër dyert e botës, të trokasim në portat e qeverive tona, për të bashkuar mendimet dhe forcën për të drejtat dhe liritë e shqiptarëve kudo që jetojnë e punojnë në trojet e tyre dhe, më vjen mirë që në bashkëpunim me Unionin Ndërkombëtar të Drejtave të Njeriut me seli në Kumanovë, keni bërë një kërkesë Kryeministrit shqiptar, zotit Edi Rama, me shpresë të realizohet për të mirën e shqiptarëve, më thoni ju lutem opinionet tuaja në lidhje me çka dini mbi këtë masakër dhe çfarë mendoni të bisedoni me kryeministrin Rama?
Kjo ngjarje tronditi botën e ne, shqiptarët, u drodhëm, u rrënqethëm. Akademia Shqiptaro - Amerikane e Shkencave dhe Arteve në New York, si institucion i lartë intelektual, ndjek me vemendje zhvillimet e ngjarjeve në mëmëdhe, ashtu si gjithë bashkësia shqiptare në Amerikë, por ngjarjet e fundit në Kumanovë jo vetëm na kanë tronditur, por na kanë mobilizuar që të kontribuojmë në zbardhjen e shkaqeve dhe nxjerrjen e përgjegjsve realë të kësaj gjakderdhjeje. Bilanci i kësaj masakre ku dhanë jetë 14 vetë, mbi 30 të arrestuar, 68 objekte të shkatërruara, prej të cilave 18 shtëpi shkatërruar plotësisht, na bën të mos reshtim gjer të vihet në vend drejtësia.
Kështu që lind detyrë imediatë që të bëhet një analizë e gjerë dhe të kërkohet më ngulmin zbatimi i Marrëveshjes së Ohrit me të gjitha kërkesat e saj, se me mbi 30% në Maqedoni janë shqiptarë, të cilët në çdo hap të jetës së tyre ndjehen të diskriminuar dhe të keqtrajtuar.
Ky është dhe qëllimi i bisedës sime me Kryeministrin Rama, se Shqipëria ka marrdhënie normale me Qeverinë Maqedonëse, sidomos në fushën ekonomike, por krahas tyre, duhet të ndikojë fuqishëm edhe në ruajtjen e dinjitetit të shqiptarëve në Maqedoni. Ne përshëndesim qëndrimin e qeverive të Tiranës dhe Kosovës për këtë problem, por mendoj që duhet qëndruar dhe insistuar që këto akte vandale të mos ndodhin më me shqiptarët.
Akademia Shqiptaro - Amrikane e Shkencave dhe Arteve kërkon zbatimin e Marrëveshjes së Ohrit dhe shqiptarët të gëzojnë të gjitha të drejtat e tyre në Maqedoni. Akademia u kërkon liderëve politikë të shqiptarëve që të marrin përgjegjësi atdhetare e demokratike dhe të bashkëkohen midis tyre, pavarësisht nga nuancat politike që ka secila, ata duhet të tregojnë vendosmëri politike ne mbrotjen e të drejtave te popullit shqiptar në Maqedoni dhe kjo është dhe arësyeja që ne kemi kërkuar kontakt me Kryeministrin Edi Rama, që shpresojmë se do na realizohet, për të qenë qënë në krah të vëllezërve shqiptarë, ashtu si të gjithë bashkëkombasit kudo që ata punojnë e jetojnë.
Unë e kam deklaruar edhe herë tjetër, se qëllimi ynë është që t’i ofrojmë mbështetje familjeve të të paraburgosurve, por edhe avokatëve, përmes këshillave dhe logjistikës nga ana e ekspertëve dhe avokatëve amerikan. Për rastin e Kumanovës kemi zhvilluar disa takime në Nju Jork dhe Uashington, ku kam kërkuar mbështetje për të pasur një proces transparent. Prej tani do të jemi në koordinim me Forumin për të Drejtat e Njeriut IGFM dhe kryetarin e saj Idriz Sinanin si dhe këshillin emergjent të Lagjes së Trimave. Do të bëjmë çmos që të zbardhet e vërteta.
Flori Bruqi &Zyba Hysa

Lamtumirë miku im profesor Rasim Bebo (1926-2017)

Në vend të përkujtimit :Lamtumir profesor Rasim Bebo





Rasim Bebo ka lindur më 14 prill të vitit 1926 në Shalës, të Çamërisë, në territorin shqiptar. Vdiç sot më 12.12.2017 në Sh.B.A  Ai ka përfunduar studimet në Fakultetin e Historisë dhe Filologjisë dhe ka qenë viktimë e luftës së klasave gjatë regjimit komunist. Prej vitesh ai vijon aktivitetin e tij si studiues në mërgim në Çikago të Shteteve të Bashkuara të Amerikës(Flori Bruqi).

Image result for rasim beboImage result for rasim beboImage result for rasim bebo

Historiani i shquar shqiptar Profesor RASIM BEBO, është autor i disa  botimeve historike:“Dodona”, “ZEUSI”, “ARTIKUJ DHE NGJARJE- 2 PJESË”, “ SHQIPËRIA NË GJURMËT E KOHËS”, “HISTORI ME SHKRONJA GJAKU”,”AMERIKA ME RRËNJË SHQIPTARE”, romani autentik “SHALA E KALIT TË JETËS”  si dhe i disa dhjetëra artikujve historiko-problematik në organet e shtypit dhe në website të internetit. 

Me një jetë tepër aktive, luftëtar trim në Batalionin “Çamëria”, tankist i shkathët, oficer i paepur i ushtrisë popullore, mësues i devotshëm në disa shkolla të vendit, dhe aktivist shoqëror i palodhur në SHBA, ku emigroi dy dekadat e fundit, ai iu kushtua tërësisht atdheut dhe Çamërisë martire. Me përgatitjen e tij intelektuale, studime te larta për histori- gjeografi dhe gjuhë gjermane, jeta dhe vepra e tij madhështore, bëri që ai të pushtojë shpirtin patriotik të gjithë atdhedashësve në të dy kontinentet ku jetoi.  

Qoftë i paharruar kujtimi i tij, si bashkëshort shembullor, si baba i shtrenjtë, për katër djemtë e vet, njerëz të nderuar të punës, gjysh i dashur për shumë nipër e mbesa, si dhe mik i shtrenjtë për të gjithë ata që e kanë njohur dhe kanë lexuar veprat e tij(Profesor Vullnet Mato)



DODONA, Tempulli që flet me gjuhën pellazge



Nga Hyqmet ZANE 

Image result for kush eshte rasim bebo

Intervistë në distancë me Rasim Bebo

I nderuar Rasim, duke ndjekur rrugën tuaj të hulumtimeve të asaj fushe që lidhet me të vërtetat historike të kombit shqiptar dhe prejardhjen dhe shenjtërinë e tij shumëshekullor, kam rastin të bëj edhe këtë intervistë që i shërben një qëllimi të madh. Pak kush mund të dijë se Dodona, Tempulli i shenjtë i Zeusit është me orgjinë pellazge dhe që flet me gjuhën e paraardhësve tanë dhe që s’ka asnjë lidhje me grekët apo të tjerë që shpesh e synojnë, edhe pse padrejtësisht ndodhet në territorin e përvetësuar nga grekët [as 1913-ës me ndihmën e Fuqive të mëdha. Se çfarë di të thotë historiani i respektuar rasim Bebo, këtë e thotë intervista që unë kam realizuar me të në distancë, për shkak të vendndoddhjes së tij larg atdheut për të cilin ai shkruan me shumë dashuri si një kontribut i çmuar sa disa konferenca të marra së bashku.

Zane – Zoti Rasim, ju i referoheni shpesh emrave të bderuar historianësh apo personalitetesh që flasin për momente të caktuara me rëndësi historike. Ç’është për ju Dodona, ky tempull i lashtë dhe i shenjtë njëkohësisht ?

Rasim Bebo – Nga historiani amerikan Edwin Jacques, “Shqiptarët” citojmë : “Thuhet dhe poeti flet kështu : 0 Zeus, mbret i Dodonës pellaz­gjike”. f. 58. Dodona u “Themelua nga pellazgët, për të cilët thuhet se ishin populli më i vjeter, që ishin sovran…”. f. 57.

Që në shekullin VII p.e.s. Hesiodi, poeti fshatar nga Sparta, e quajti Dodonën si “qendër të pellazgëve”. f. 79.
Image result for kush eshte rasim bebo


Zane – nëse do të donim të bënim një peligrinazh në Dodonë, çfarë do të na sygjeronit në orientimin sa më të mirë të vendndodhjes dhe pozicionit të tij ?

Rasim Bebo – Dua t’u referohem atyre që kanë flur për Dododnën këtu e 25 shekuj më parë. Herdoti shkruante se Dodona ishte ora­kulli më i lashtë në Greqi… i vetmi në atë vend, qendra e adhurimit pellazg, tempulli i njohu i Zeusit, ndodhej në Dodona, mbi një mal në juglindje të Janinës, (Tomare), pranë fshatit Kastrizë. Rruga për të del në Dodonë.

Eskili, thotë : “Në ultësirën mollose arrin duke dalë pas Dodonës, ku ndodhet vendi i orakullit të Zeusit thesprot, lisat që flasin, një mrekulli që imagjinata s’mund ta rrokë” f. 79.

Straboni vinte në dukje se qindra vjet para lindjes, se Jupiteri i Dodonës ishte quajtur “Jovi i gjithëpushtetshëm dodon pellazg”. (Shqiptarët, f. 79) “Në gërmimet që u bënë në Dodona më 1878, në gurin e tempullit u gjet e skalitur një shqiponjë dykrenare, e cila për njerëzit e lashtë përfaqësonte lajmëtarin e Zeusit”. f. 80

Zane – Ku ndodhet Dodona, dhe kujt i përket ajo ?

Rasim Bebo – Do ta them që në fillim se Dodona ndodhet në kërthizë të Çamërisë. Gjithnjë e më shumë po bëhet interesante dalja në sipërfaqe e një metode krejt të re në intepretimin e historisë botërore në përgjithësi. Por, pjesa ma e madhe e të dhënave historike janë modifikuar dhe nuk i përgjigjen përcaktimit për historinë : “të njohurit e vërtetë, të saktë dhe të besueshëm të së kaluarës”. Çdo komb e shkruan historinë e vet dhe e zbukuron në mënyrë të ndryshme, me të vetmin qëllim, që para botës të prezantohet sa më mirë. Burrështeti dhe poeti i madh frëng, Lamartini, në revistën e vet “Këshilltari i popullit”, prej vitit 1849 bën përpjekje që historia të shkruhet sërish, kësaj radhe, me vetëdije të plotë.
Image result for kush eshte rasim bebo

Prof, Pëllumb Xhufi, shkruan : “Në vitin 1877, në prag të Kongresit të Berlinit, Karapanosi i paraqiti rezultatet e gërmimeve të Tempullit të Dodonës, të gërmimeve delitanteske, përpara Akademisë Franceze, antarë të së cilës, vetëkuptohet, ishin Ëaddington e Gambetta. Në fakt, qëllimi i ekspozesë së “arkeollogut sharlatan”, siç do ta quante atë zëvendës konsulli francez, Moreau, muk ishte të njihte të pranishmit me rezultatet e dyshimta shkencore të “gërmimeve” të tij, por t’i sugjestiononte ata, veçanërisht politikanët filohelenë Gambetta e Ëaddikton, mbi “karakterin e stërlashtë grek” të Epirit. Nuk mund të themi që Karapanosi nuk arriti këtij qëllimi, aq më shumë kur ai u shpërndau me bujari filohelenëve Ëaddikton e Gambetta antika të shumta nga Dodona, me të cilat ata pasuruan koleksionet e tyre. Fakti është se qoftë Ëaddiktoni, kry­eministër e ministri i Jashtëm i Francës gjatë Kongresit të Berlinit, e qoftë Leon Gambetta, kryetari i Asamblesë së Deputetëve, u bënë mbrojtësit më të zjarrtë të pretendimeve greke në këtë forum më të lartë evropian… Rasti e kishte sjellë, që Karamanos të ki­shte qenë shok shkolle në gjimnazin “Zosimea” të Janinës me Isma­il Qemalin, i cili, me sa duket, nuk mundi ta njohë deri në fund personalitetin e mikut të tij te fëmijërisë. Për ironi të fatit, në këtë histori të errët implikohet pa dashur Ismail Qemali ynë, që përveç lidhjeve të vjetra nga koha e shkollës, tani kishte ed­he lidhje pune me Karapanosin. Në fakt, ai e kishte pajtuar Karapanosin si administrator të minierave të tij të Selenicës. Në “Kujtimet” e tij, Ismail Qemali tregon se në vitin 1866, ndërsa ishte këshilltar politik i valiut të Janinës, gjatë një vizite tek pro­nat e një miku të tij në fshatin Melingus, kishte dalluar disa rrënoja, që ai e lidhi me tempullin antik të Dodonës. Dhjetë vjet më vonë, tregon Ismaili, isha në Vlorë kur ia tregova mikut tim Karapanos këtë zbulim timin. Kështu Karapanosi “që shquhej për shpirtin e inisiativës”, filloi menjëherë gërmimet në Dodonë, duke nxjerrë në dritë si dhe një sasi thesaresh arkeollogjike me vlerë të jashtëzakonshme. Kështu Ismail Qemali …Por ai nuk e dinte, dhe ndoshta nuk e mësoi kurrë, se interesat e Karapanosit për tempullin e Dodonës e kapërcyen kuadrin arkeollogjik.


Image result for rasim bebo

Zane – Një nga historianët që ju i drejtoheni dhe i referoheni më shumë është Maks Zotaj. Ç’thotë ai në lidhje me Dodonën ?

Rasim Bebo – Maks Zotaj, citon: “…Dodona ka qenë nga fillimi procesit të civilizimit që njohim ne sot! … ne po tani dalim ose po lernë pas, shekujt e gjatë të errë­sirës së trashë shpirtërore, dhe injorancën tonë të rrezikshme”!

Related image

A ishte gabim Sami Frashëri kur na mësonte: “Se drita e diturisë, përpara do të na shpjerë”? Unë jam i sigurtë,n se jo! Po ashtu vëllai tjetër Naimi, gërvishte të njëjtën plagë kur thoshte : “Hiqu, hiqu errësirrë! / Pa ja këtu, O dritë”!

Dodona ka ardhur e gjallë dhe e ruajtur vetëm nëpërmjet gojëdhënave miteve dhe legjendave. Në fakt, Dodona përmëndet si vend i shenjtë. Fakti që Dodona përfshihet e para dhe më e vjetra në li­stën e 8 orakujve kryesorë, duke bërë pjesë brenda rrjetit territorial të këtyre orakujve. Na shtyn të mendohemi… Dhe në listën e këtyre 8 orakujve ishin : 1 – Dodona, 2 – Delfi, 3 – Delos, 4 – Cythera , 5 – 0mpflosf, 6 – Akrotin. 7 – Pafos, 8 – Tritoni, etj .


Related image

Është e pajustifikueshme që në programet apo tekstet e shkolla­ve shqipe Dodona as që përmëndet.

Përsa i përket shkrimeve të autorëve klasikë, të ashtuquajturit greko – romak apo bizantinë, terma që po bëhen gjithnjë edhe më të dyshi­mta ?? me lehtësi mund të përmendim emra si Homeri, Eskili, Pla­toni, Resiodi, Herodoti, Tukididi, Plutarku, Pindari, Plini, Apo­llodori, Polibi, etj. Disa prej këtyre emrave i përkasin peri­udhës së dytë, asaj Bizantine. Ndërsa në plejadën e rilindjes europiane deri në ditët e sotme, kemi emra të shquar shqiptarë dhe të huaj si Jeronim de Rada, Dhimitër Kamarda, Shtjefën Gjeçovi, Perikli Ikonomi, Myzafer Korkuti, Skënder Anamali, Aleksandër Stipee­vie, Neriman Vlora (Falaski), Aristidh Kola, Mexhit Kokalari, Ra­sim Bebo etj. Nga studjuesit e huaj mundet të përmëndim; J.G.Fon Han, Edvin Jacques, Michael Grand, Nikolas Hammond Robert Temple, Erik von Daniken, Robert D’Anxheli, Enzo Gatti, Jon Ëilkes, Edu­ard Gibon, Agnes Savill, dhe plot të tjerë. Por ata të cilët mba­jnë peshën argumentative në subjektin e Dodonës janë vetëm pak autorë. Për koiçidencë përmendim Perikli Ikonomin, Rasim Bebon, Robert Temple, Enrik Von Daniken, etj. H. Zane – A mendoni se këto fakte kanë një lidhje organike mes tyre dhe që zbardhin të vërtetat historike të pamohueshme të shqiptarëve ?

Image result for kush eshte rasim bebo

Rasim Bebo – Dua të them se Perikli Ikonomi është autori i parë shqiptar në epokën moderne i cili ka hartuar një studim të shkurtër mbi Dodonën Pellazgjike. Ai e ka mbështetur kryesisht punën e tij tek literatura klasike greko-romake dhe bizantine. Na ka lënë një libërth të vogël 30 faqe kushtuar Dodonës. Ky libërth ngjan gjithashtu si një thi­rrje për t’u zgjuar në aspektin e ndërgjegjes sonë historike. Një argument historik, për të vërtetën e rrënjëve se nga e kanë ori­gjinën shqiptarët Ajo që bie më shumë në sy është se Dodona ka qenë një qendër shumë e rëndësishme e kulturës shqiptare. Ikonomi krahas vlerave shkencore padyshim, kuptohet, ndryshe edhe si thrrje proteste kundra padrejtësive dhe arrogancës, me të ci­lën politika e Fuqive të Mëdha po sillej në atë kohë ndaj nesh. Një hap tjetër në këtë drejtim i cili duhet përgëzuar, pady­shim na vjen ne formën e një artikulli të shkurtër nga Rasim Be­bo.




Në artikullin e Bebos, Dodona shtrihet tetëmbëdhjetë kilome­tra jashtë Janinës. Por dua të theksoj qysh në fillim se me këtë argument ai gabon në mënyrë të dukshme. Nga ky rast shihet se ai nuk është në kontakt me të rejat e fundit, të cilat përfaqësojnë gjithashtu dhe opinionin e studiuesve ndërkombëtarë. Mali i Tomorit ndodhet në Berat, dhe atje ai ngrihet, qysh kur ka filluar që të shkruhet historia.


Related image

Dodona e famshme, vazhdon zoti Maks, përfundimisht ndodhet brenda territorrit të mollosëve. Ata (Mollo­sët), si dhe Thesprotët janë nje tjetër fis i madh dhe i famshëm Pellazgo-Ilir! Gjeografikisht Mali i Tomorit është pjesë e vargmaleve të Pindit. Vargmali i Pindit, vetë arrin deri pranë Janinës , por jo Mali i Tomorrit gjithashtu! Ai përfundimisht mbetet në Mollosi. Sot nën këmbët e Tomorit është ngritur Berati.

Toponimet shqiptare në lindje të Paramithisë na hapin një rrugë per t’u bashkuar me kryeqendrën pellazgjike Dodonën, që ndodhet në rrëzë të malit Tomare, Nga Isuf Bajrami, shkruajmë emra topononimesh si emrat e maleve Tomar-e, Ansau, Aeropus etj. në Çamëri.

Image result for kush eshte rasim bebo

Zane – Po të tjerë studiues çfarë kanë shkruajtur dhe argumentuar në lidhje me këto fakte dhe këtë realitet që paraqitet në Dododnë ?

Rasim Bebo – Është Selman Sheme, që citon: “Në veri të basanit të Akeronit ngrihet vargu malor më i larte i Çamërisë, Tomaro, me lartësi 1974 m”. Dhe më tej, “Rreth 16 km ne jugperëndim të Janinës ndodhet një nga qytetet më të vjetër të Epirit, Dodona. Skymni (gjegraf grek i shek III-II p.k.) thotë se “Dodonën e themeluan pellazgët” (S.Sheme,”Çamëria” f 187). Ndërsa, historiani Teodor Momsen, në veprën e tij monumentale “Historia e Romës së lashtë”, i quan “…trima epi­rotë, shqiptarë të lashtësisë (I. Barjami “Epiri dhe përkatësia).

Related image


Gjeografi greko-epirot, A. Psalidha, në gjeografinë e vet të shkruar në çerekun e parë të shek. XIX e konsideron Epirin deri në Gjirin e Artës (Ambrakisë) një tokë shqiptare, ku flitet gjuha shqipe. S.SH. “Çamëria” f. 74).

Zoti Maks Zotaj, në artikullin tuaj shumë të mirëpritur “Oraku­lli i Dodonës” Ekzistojnë dy male në Shqipëri. afësisht me të njejtin emer Mali Tomorit në Berat dhe Mali Tomare në Çamëri.

Related image

I fameshmi Robert Temple, në librin e tij “Netherëorld”, (“Bota e të vdekurve”, bot. i Londrës 2002), thekson : “Jam angazhuar me vite të tëra që të gjej vendndodhjen origjinale të Orakullit të Dodonës dhe atë të Delfit”… “Pranohet nga të gjithë nëse Dodo­na ndodhet në këmbët e malit të Tomorrit. Liritzis (koleg grek ky) dhe unë jemi përpjekur të përdorim dhe fotot nga sateliti, por nuk kemi pasur rezultat. Jam krejt i bindur se vendndodhja e Dodonës është diku tjeter … Në vitin 1979, unë vetë mblodha fonde të konsiderueshme për një ekspedit kërkimi në Malin e Tomorrit për të gjetur Dodonën dhe dola pa sukses”. Ne mund t’ i drejtohemi të famshmit Robert Temple se, vendndodhja e Dodonës është në rrë­zë të Malit Tomare ne Çamëri dhe jo në rrëzë të malit Tomorr siç e faktoi shkenëtari R.Temple. Për sa i përket kolegut grek Liritzis, ata kanë frikë se nëntoka e tyre flet për historinë e gjyshërve dhe strëgjyshërve tanë dhe u del pabesia në shesh.

Related image

Maks Zotaj, citon: “…Dodona njihet mirë si pjesë e një trekëndëshi këndrejt. Le ta përshkruajmë pak këtë trekëndësh : Njeri kënd fillon me Malin e Tomorrit nga perëndimi, (sipas skicës së paraqitur në faqen e gazetes “Illyria” 9 shkurt 2006, f. 27. Këndi nuk fillon nga Mali i Tomorrit në Berat, po fillon nga Mali To­mare në Çamëri (shënimi im. shif skicën) (Dodona) dhe përfundon në pikën lindore, në Malin Ararat (Arka e Noes). Pastaj ai zbret posh­të në jug, përshkon pingul të gjithë Mesdheun e krijon një kënd të drejtë (Shif aty ku ngrihet piramida e madhe e Egjyptit… quhet Bendet dhe ka qenë kryeqyteti i parë i Egjiptit. Dodona është sak­tësisht 8° në veri të Bendetit në gjeresi. Sipas Atlasi of the Ëorld, f. 91 Bendeti është 31° të gjerësisë, (ndërsa Dodona në Çameëri në rrëzë të Malit Tomare shtrihet në gierësinë 39° – 20′ dhe kjo gjerësi nuk përputhet me Malin e Tomorrit, e cila qëndron në 40° – 45′ dmth. është në veri 9° – 45′ nga Bendeti, (shiko për saktesi vendndodhjen e Dodonës në Reader’s digest Gjeneral Books, Atlas of ëorld bot. 1987. Printed the U,S.A.ne f. 91, kuadrat J-D., aty ka dhe shenjën konvecionale arkeollogjike.

Zane – Çfarë është Dodona, ç’përfaqëson ajo dhe përse lidhet me Çamërinë ?

Rasim Bebo – Nga mitollogjia e vjetër çame “Dodoni ishte biri i Zeusit dhe i Evropes, ndërsa Dodona e bija e Oqeanit dhe e Tithies, perëndi të lashta, të cilat adhuroheshin nga Pellazgët Hyjnore”. Aravantinoi në shënimet e tij shkruan; “Dodonën e ndërtuan Pellazgët, andaj edhe Zeusi, quhesh Zoti i Pellazgëve”.
Image result for kush eshte rasim bebo

Maks Zotaj, citon italianin Enzo Gatti që thotë: “Ilirët e Shqipërisë, të Pindit dhe të Maqedonisë kanë shenjtoren e tyre të famsh­me, Dodonën. Ajo ndodhet në zemër të Kaonisë (Çamërisë – shënimi im), e cila konsiderohet sot, si qendra e krijimit të njeriut”. Thuhej se “Orakulli (thënia e fatit), jepej nga një lis, nga një pëllu­mb e shkruhej mbi një fletë plumbi”. Por si procedohej në tempullin e Dodonës ? Dhe pse ajo ka shumë rëndësi sot për studiuesit e historisë botërore ? Po t’i referohemi në këtë pikë Ph. D. Raymo nd Moody-t, i cili është autor i librit (Reunions) “Ribashkimi”, ai thotë se në kohën e vjetr; “Priftërinjtë e Dodonës kishin af­tësi që të vendosnin kontakte midis teë gjallëve dhe të vdekurve. Ata ishin në gjendje të shkrinin kufijtë realë midis dy botëve dhe ata konsideroheshin më të zotët nga të gjithë të tjerët, kra­hasuar këtu me të gjithë priftërinjtë e orakujve të tjerë sëbash­ku”.

Në Dodonë, e cila mendohet të jetë ndërtuar nëntokë dhe ambjentet e përdorura për vizitorët i ngjanin një spitali të zakonshem. Por hyrja atje, nëpër llagëmet e nëndheshme të saj, pa ndihmen e priftërinjëve, ishte krejt e pamundur… Nga shënimet e vjetra thu­hesh se, “Eksperiencën dhe llahtarinë që provoje aty, ishte tamam sikur të hyje i gjallë në Ferrin e vërtetë”. Vizitorët jetonin një pëçundim të pa përshkruar. Disa e konsideronin këtë gjë, njësoj sikur të shikonin vdekjen e tyre me sy ! Atje vinin nga larg dhe pothuaj nga të gjitha anët e botës. Ata donin që të mundësonin ko­ntakte me të dashurit e tyre, të cilët kishin vdekur tashmë. Në as­pektin e logjikës së sotme, një ide e tillë është një lajthitje e pastër ! Por ne po flasim për një epokë tepër të largët dhe për eksperiencën e një civilizimi të humbur…

Related image

Pasi vizitorët kishin ardhur, aty iu paguanin priftërinjëve një shumë të caktuar “për shërbimin” dhe, këta të fundit i sistemonin klientët e tyre në dhoma të ndara nga njëra-tjetra që përngjanin me një spital të sotëm. Ata ju bindeshin priftërinjëve dhe u duhej nganjëherë të prisnin edhe me muaj ose derisa prifti ta gjykonte momentin e përshtatshëm për ribashkim. Ky, pra, ishte një moment shumë serioz, i cili zgjidhej me kujdes nga priftërinjtë… Ky pa­cient fillimisht tymosej me sulfur ! Në mentalitetin e atëhershëm, një veprim i tille ishte i domosdoshëm dhe i rëndësishëm, për të pastruar trupin dhe shpirtin nga mëkatet e mundshme të të gjallit përpara procesit të kontaktit me të vdekurin. Dikush më mbrapa e shoqëronte klientin nga dhoma e këtij të fundit në dhomën qendro­re, e cila përdorej për të tilla ceremoni, ku pritej të fillonte procesi i kontaktit. Pas këtij veprimi, ai kalonte per “atje” në­përmjet një korridori që zakonisht ishte i gjatë, gati 15 këmbë. Aty gjendej një enë jashtëzakonisht e gjerë dhe plot me ujë, gji­thmonë nën kujdesin e priftit të lartë, i cili qendronte shumë pra­në “klientit”. Në këto momente ai instruktohej që t’i mbante sytë në sipërfaqen e ujit. Në të njejtën kohë prifti kungonte atë me for~ mula magjike. Dhe papritur, dalëngadalë fytyra e të gjallit shu­hej në pasqyrimin e ujit dhe, po aq ngadalë, tashmë vizualizohej i “vdekuri”, gjallë, tredimesional, me ngjyra natyrale, bile edhe duke folur… Në këtë rast, parashikimi me ndërmjetësinë e veçantë të priftit të lartë, dëgjohej drejtpërdrejt nga goja e të vdekurit ! Ky akt ndodh edhe me ne në kushtet e gjumit, kur flasim me të vdekurit në mënyrë të pavullnetshme në ëndrrat tona. Për të arri­tur një gjendje psikologjike kaq speciale “klienti” nga priftëri­njtë e orakullit shpesh si mjete ndihmëse, përdoreshin edhe droga të ndryshme që të stimulonin deri në nivelin e haluçinacionit. Plini veçanërisht na thekson një fakt të tillë, për një bimë me emrin “Hanbane”, e cila konsiderohej si “bar i shenjtë” që kishte kualitet hipnotik dhe pastaj përdorej për ceremoni të tilla. Han­bane në fakt kthehej në një helm vdekjeprurës, nëqoftëse nuk dije ta përdorje… Tjetër narkotik haluçinogjetik, ishin bimët me emrin “Hellebore”, “Dittany” dhe “Melampus” të cilat gjithashtu përdore­shin në kohën e lashtë. Përshemull, në civilizimin Minoan, opiumi nderohej në nivelin e besimi t fetar. Robert Tample (Bota e nëndhe­shme, botim i vitit 2002). Pra, pas kësaj lind pyetja e thjshtë, a ishte e vërtetë e gjithë kjo ? Si, pra, ishte mundur realizimi i një gjëje të tillë ?

Related image

Ndër profetë modernë le të kujtojmë Nosterdamus-in, i cili për­dorte të njejtat metoda për të parashikuar të ardhmen, duke parë gjërat jo me enën e ujit, por ne sipërfaqen e një xhami të zi i ngja­shëm me ekranin e sotëm televiziv. Po ashtu edhe sot fenomeni i të parit të gjërave pa qenë prezent në ngjarje egziston tek njerëz, të cilët kanë këtë aftësi të veçantë që thirren me termin mjekeësor “Paranormale”. Pra, fenomeni egziston, por, siç shihet, ai shtri­het në një grup veçanërisht të kufizuar njerëzish. Këta individë kanë të theksuar “Ndjenjën e gjashtë”. Shpesh në programe të ndry­shme televizive, n shikojmë njerëz të tillë që përdoren me shumë sukses nga forcat e rendit për aftësit e tyre të veçanta, duke zgji­dhur krime të vjetra dhe të reja që edhe teknollogjia moderne apo hetues me eksperiencë nuk i kanë zbuluar dot. Gjithashtu këta nje­rëz nuk e kanë sensin e të kaluarës apo atë të ardhmes, sepse ata i shikonin gjërat në kohën e tanishme me një qartësi të pagabueshme. Po në “Istitucipnin e Dodonës”, priftënjtë e saj njiheshin edhe për bëma të tjera… Italiani Enzo Gatti në librin e tij Gli ILIRI, bot.1981, nënvizon se : “Priftërinjtë Ilirë ishin astronomë ekspertë. Ata ndërtonin qendra nga ku vëzhgonin qiellin. Parashi­konin ndikimet e yjeve. Kuptonin ciklet e hënës, ciklet menstrua­le të grave, baticat dhe zbaticat. Studionin galaktikat, kometat, dhe mjegullnajat. dhe i faleshin yllit “Sirio”. “Ata u tregonin buj­qëve kohën e të mbjellave. parashikojnë datën dhe orën e saktë të eklipseve. Me urdhër të priftit dielli humbiste dritën e tij ….. Prifti sigurisht përfitonte nga eklipset dhe bëhej interpretuesi i paralajmërimeve hyjnore, duke diktuar mesime të dobishme”… Pra, sipas këtij përshkrimi të Enzo Gattit, del se priftërinjtë Ilirë kishin njohuri universale!”

Zane – Duket tamam si një hipnozë në një kohë tepër të lashtë, ku pellazgët, paraardhësit e shqiptarëve paskan zotëruar aftësitë e larta hyjnore
Rasim Bebo – Është shumë e vërtetë. Robert Temple ,ndërmjet të tjerave thotë : “…Grekët dhe Hebrej­të janë shumë të vonshëm në historinë e lashtë, saqë mund të the­mi, që bëhet fjalë për mijëra vite distancë përpara se vetë emrat Greqi dhe Hebre të vinin në jetë”.


Prandaj Aristidh Kola, thotë : “Një traditë e përafërt i tregon pellazgët aq të lashtë, saqë të kenë lindur përpara Hënës dhe për këtë arsye i quajnë ata Parahënës ose Parahenas (në greqisht; Por­selines ose Porselanes) selini-hëna, në tipin dorian thuhet Selena)

Për të vërtetuar edhe një herë vendndodhjen e Dodonës, shikojmë shkrimin e Erik Von Daniken, ai thekson: “Çdokush mundet të verë re se kemi trekëndsha të tillë që të krijojnë një rrjet të përba­shkët me qendrat e kultit dhe kjo gjë nuk mund të jetë rastësi”! Ja një shembull, – vazhdon ai : Dodona-Delphi-Sparta, një trekëndësh ! Distanca ndërmjet tyre është e barabartë, Dodona-Delphi, Dodona­Sparta, Delphi-Sparta, etj”. Me anën e këtij trekëndëshi me bri­një të barabarta tregon vendndodhjen e Dodonës në rrëzë të Mali Tomare ne Çamëri.


Related image

Zane – Si bëhej komunikimi me Dodonën nga vende të tjera ?

Rasim Bebo – Unë dua t’i referohem këtu përsëri Maks Zotaj, i cili citon: “Një tjetër dukuri e rëndësishme është komu­nikimi midis këtyre qendrave të kultit. Çdo gjë brenda këtij te­rritori me një dimension krejt të pa imagjinueshëm për kohën to­në është ndërtuar, sipas një master-plani ! Me njohuritë dhe tekno­logjinë e sotme ky master-plan është krejt i pa realizueshëm. Robert Temple, nga ana e tij vë në dukje edhe diçka tjetër. Siste­mi i komunikimit midis tempujve ! Po si pra, komunikonin ato ? Në “Netherëorld” (Bota e të vdekurve) Robert Temple, shkruan : “Jam i informuar se, pëllumbat postjerë ishin në gjendje të fluturonin nga Theba e Egjyptit në Dodonë brenda nje dite !” Në kohët e vje­tra profetët të lidhur me Dodonën, konsideroheshin të aftë në zbë­rthimin e gjuhës së zogjve. Në fakt “Gjuha e zogjve” ishte shkru­ar në një letër e cila i lidhej pëllumbit korier në këmbë. Siste­mi i pëllumbave postjer është spjegimi bindës për shprehjen “zogjtë që flasin” të Orakullit. në fakt zoqjtë ndihmonin qendrën e Orakullit që të ruante lidhjet me qendrat e tjera, me të rejat e fundit gjithashtu dhe siguronte rrjetin komunikues të domosdoshëm për biznes. Kjo ishte një zgjidhje brilante e kohës; pra, pëllumbi përçonte mesazhet nga Zeusi ! Në një tjetër rast Homeri tek poema e tij Odisea përmend : “Pëllumbi i ndrojtur po sjell ambrozia ushqimin e pavdekësisë tek baba, Zeusi”!…Prap Herodoti thotë : “Më ka thënë një prift i Thebës se profetët e Dodonës thoshin, që dy pëllumba të zinj fluturuan nga Theba në Egjypt, njeri nga ata për­fundoi në Libi, dhe tjetri u ul në një lis dhe foli me zë njeriu, duke thënë se Orakulli këtu duhet të ndërtohet për nder të Zeusit”…

Related image

Pëllumba korierë janë përdorur për qëllime komunikimi, edhe më he­rët prej Shumerëve tremijë vjet p.e.s. Më vonë nga Romakët, deri vonë edhe nga flota Britanike.

Si përfundim, në bazë të këtyre fakteve vendndodhja e DODONËS është n Çamëri në rrëzë të Malit Tomare në jug-perendim të Jani­nës.



Albert Kotini, citon: “Pasardhësit e fiseve pellazgjiko-ilire janë të quajtur thesprotë, me qendër shpirtërore, Tempullin e Dodonës. (Afër Janinës) Për autoktoninë ilire të Çamërisë dhe si vazhdim iliro-shqiptar të saj në trojet e veta gjenden shënime të bollshme nga autorët klasikë, si tek Staboni, Herodoti, Tuqididi, Ptolemeu, Plinit, Stefan Bizantini, etj.”

Zane – Unë ju falenderoj për gjithëkëtë informacion që më dhatë. Po ashtu kam bindjen se edhe lexuesi është në një mendje me mua. Por çfarë litereature keni përdorur ju në këtë material që gjerë që keni hulumtuar duke na dhënë një panoramë të vërtetë dhe bindëse për Dodonën ?


Rasim Bebo – është një material i bollshëm dhe ai material kërkohet që të jetë sa më prezent tel njerëzit që shqiptaërt e të gjithë trojeve kanë një histori hyjnore dhe të lashtë që nuk mund t’i afrohen apo tjetërsojnë të tjerët. Për Bibliograf kam përdorur Prof. Pëllumb Xhufi, “Greqia sipas formatit të Megali Idesë”, gazeta “Illyria” 24. 01. 2006, f. 26.


Maks Zotaj, “Orakulli i Dodonës” gazeta “Illyria” 06. 02. 2006, f. 24.

Selman Sheme, “Çamëria” botim në Tiranë 2005 f. 40, 187.

Isuf Bajrami, “Epiri dhe përkatësia etnike e epirotë­ve”

Atlas of the World, botim 1987. Printed the U.S.A., Reader’s dige

st, General Books f.91 dhe 118.

Edwin Jacques, “Shqiptarët” botim 1995, f. 79.

Aristidh Kola, “Arvanitasit” botimi 2002, f. 36

Robin Wterfild, “Athenes” Harta e trekëndëshit të vogël, botimi në Neë Jork 1952

Albert Kotini, “Tre gurët e zes në Prevezë”, botim në Tiranë, 2000, f. 209.


Përgatiti :Flori Bruqi


Prishtinë,12.12.2017


Vdiç historiani i shquar shqiptar profesor Rasim Bebo


Sot më 12 dhjetor 2017, ndërroi jetë, në moshën 91 vjeçare Historiani i shquar RASIM BEBO, autor i botimeve historike:

“Dodona”, “ZEUSI”, “ARTIKUJ DHE NGJARJE- 2 PJESË”, “ SHQIPËRIA NË GJURMËT E KOHËS”, “HISTORI ME SHKRONJA GJAKU”,”AMERIKA ME RRËNJË SHQIPTARE”, romani autentik “SHALA E KALIT TË JETËS” si dhe i disa dhjetëra artikujve historiko-problematik në organet e shtypit dhe në website të internetit.


Me një jetë tepër aktive, luftëtar trim në Batalionin “Çamëria”, tankist i shkathët, oficer i paepur i ushtrisë popullore, mësues i devotshëm në disa shkolla të vendit, dhe aktivist shoqëror i palodhur në SHBA, ku emigroi dy dekadat e fundit, ai iu kushtua tërësisht atdheut dhe Çamërisë martire.


Me përgatitjen e tij intelektuale, studime te larta për histori- gjeografi dhe gjuhë gjermane, jeta dhe vepra e tij madhështore, bëri që ai të pushtojë shpirtin patriotik të gjithë atdhedashësve në të dy kontinentet ku jetoi.

Qoftë i paharruar kujtimi i tij, si bashkëshort shembullor, si baba i shtrenjtë, për katër djemtë e vet, njerëz të nderuar të punës, gjysh i dashur për shumë nipër e mbesa, si dhe mik i shtrenjtë për të gjithë ata që e kanë njohur dhe kanë lexuar veprat e tij.


Vullnet Mato – shkrimtar,

Tiranë 12 dhjetor 2017.

2017-12-11

Takimi letrar “Esad Mekuli”, Instituti Albanologjik i Prishtinës

Takimi letrar “Esad Mekuli”, 
Instituti Albanologjik i Prishtinës
E shtunë, më 16.12.2017, ora 12


Fotografia e LidhjaeShkrimtarëve E Kosovës


Janë paraqitur 64 krijime letrare, nga të cilat një e publikuar.

Krijime të përzgjedhura për lexim

Jepen tri çmime letrare

1.Qyteti modern
2.Hapa të lodhur
3.Grabitësi
4.Vetmia pëllet si zot indian
5.Peisazh poetik
6.Tani që të kujtoj ty
7.Kush jam unë?!
8.Të dielën i bie violinës
9.Orët e dëshmisë numër 101057
10.Emri
11.Mornaru
12.Hienat pështyejnë diellin
13. Oazat e shpirtit
14.Barski inferno
15.Elegji për Çamërinë
16.Verior se verior
17.Falënderim të bukurës natë
18.Homeri i dhjetë
19.Shtegëtime
20. Shpirt i trazuar
21.Ramallije
22.Shtatë ditë
23.Zogu që prore digjet
24.Delir shpirtëror
25.Kam me puthë jetën
26. Më jep një shenjë
27. Panoramë shqiptare
28.Terrnajë moderne
29. Vështro brenda vetes, njeri!
30. Një jetë
31. Emblemë lashtësie
32. Me më të naltën krenari!
33. Edhe sot
34.Kurorë lulëkuqesh
35. E shtuna e javës, (të shkurtohet!)
36. Fati i vonuar!
37. Më i mirë se i miri...
38. Flamur në stuhi
39.Vasha e Gradicës
40. Lutje
41. Është ajo dashuria
42. Unë
43. Nuk heshtin kullat

Komisioni i përzgjedhjes:
Dr. Arben Hoxha
Prof. Abdyl Kadolli
Dr.Flora Brovina

Prishtinë, 11 dhjetor 2017

Vështrime për librat që përurohen

1.Gëzim Ajgeraj
2.Sejdi Gashi
3. Xheladin Çitaku
4.Muhamet Rogova
5.Dibran Fylli
6.Rushit Ramabaja

P. s.
Pjesëmarrësit me punime ftohen në drekë.
Mysafirët nga Republika e Shqipërisë do të kenë një drekë dhe një bujtje në hotel.

Vdes poeti e përkthyesi Nehat S.Hoxha(1951-2017)


Nga Flori Bruqi 

Në vend të përkujtimin për poetin tonë të madh Nehat S.Hoxha



Fotografia e Ekrem S. Arifi


Është ndarë nga jeta shkrimtari i njohur shqiptar  Nehat  S. Hoxha, poeti, që në vitin 1990 kishte shkruar veprën “Vdekja e poetit”.

Nehat S.Hoxha ishte edhe ekonomist, si dhe përkthyes e redaktori i shumë librave. Ishte edhe autor i shumë teksteve të këngëve.


Ishte Anëtari i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës si dhe laureat i shumë çmimeve letrare në Kosovë dhe Ballkan. 


Lajmin për vdekjen e poetit e ka bërë me dije vëllai i tij, kitaristi i njohur Shefqet S. Hoxha.



Image result for poezi nga nehat s.hoxha

“Lamtumirë Vëlla... Shihemi në një jetë më t'mirë...!”, ka shkruar ai në postimin e tij në Facebook, të cilën e ka shoqëruar me një foto të përbashkët me tashmë të ndjerin.


Ndërsa miku dhe shoku i poetit Hoxha,  Profesori i mirënjohur Ekrem  S. Arifi ,në profilin e tij në Facebook shkroi  sot :


"U nda nga ne miku im Nehat Hoxha . Njiheshim në vitet e hershme të rinisë në Ferizaj , ndonëse ai mësonte për ekonomi , kurse unë mësoja në gjimnaz në gjeneratën e parë. Takoheshim shpesh në aktivitetet e lira siç i quaniim ne atëherë.Dallohej sidomos me lojën në kitarë , në shkrimin e poezive dhe tregimeve poetike. Ishte mjeshtër i përdorimit të figurave stilistike. Shkrimet e tij ishin plotë simbolik dhe metaforë . Gjenerata e jonë mburreshim me te. Kishte afri me shokët e tij , ishte solidar me ta . Gati 30 vite më vonë edhe fëmijët tanë Perëndia i bashkoi në lidhje bashkëshortore , ne vetëm i bekuam ata.Miqësia jonë vazhdonte me sukses , tash humba edhe mikun e shtëpisë , njeriun e dashur e suptil , por trashëgimia që na la është e pashlyeshme në kujtesën tonë.Qoftë i përjetshëm kujtimi për ty miku im !"




Nehat S. Hoxha u lind në Ferizaj, Kosovë, më 1951. Edukimin themelor dhe atë të mesëm i mbaroi në vendlindje, kurse studimet e ekonomisë në Universitetin e Prishtinës dhe Provimin e posaçëm profesional për punë të tregtisë së jashtme(specializim) në Beograd.Në skenën e letrave shqip u shfaq nga vitet ’70, me poezi,tregime, vargje për këngë, përkthime, sidomos ato letrare nga anglishtja. Ka pëkthyer edhe shume filma artistik, arsimorë e vizatimorë për TV, Radio, Gazeta dhe Revista. Redaktor i shumë librave të krijuesve letrarë, figurativ, muzikor. Fitues i dhjetra çmimeve letrare. Është anëtar i Lidhjës së Shkrimtarëve të Kosovës.


Vepra të botuara:

1. Vdekja e poetit, Rilindja, Prishtinë, 1990;
2. Lindje në plojë, Redaksia “Fjala”, Prishtinë, 1992;
3. I mërguar në atdhe, Druck Art, Prishtinë, 1996;
4. Fjalor Elementar Anglisht-Shqip, 1996
5. Oguri, roman, Ministria e Kulturës, 2003

Vepra të përkthyera nga anglishtja:

1. T. Williams, “Menaxheria e qelqtë” (dramë), 1983
2. L. Hjuz, “Mbretëria e frushkullit”, (Poezi), 1985
3. R. Tagore, “Bukurezat”, (Poezi), 1986 4. H. Xhibran, “Profeti”, (Poezi), 1987
4. H. Xhibran, “Profeti”, (Poezi), 1987
5. O. Uajlld, “Kallëzime”, (Tregime për fëmijë), 1988
6. U. B. Jejts, “Ringjallja” (Katër drama), 1989
7. E. A. Poe, “Politiani”, (Dramë), 1989
8. L. Gillis, “Korb midis egërsirash”, (Dramë), 1987
9. S. Beket, “Fundi i Lojës”, “Jehona, Shkup, (Dramë), 1987
10. K. Marlo, “Dr. Fausti kobzi”, (Dramë), 1989
11. N. Shop, “Furka e mistershme”, (Dramë), 1990
12. A. Gajtani, “Lule më lule”, (poezi, nga shqipja në gjuhën serbo-kroate, Tuzla, BH) 1989;
13. O. Uajlld, “Je ai që je”, (Dramë), 1988
14. F. A. Hajek, “Individualizmi dhe rendi ekonomik”,“Eureka, Prishtinë, 1996;
15. Panteon i Laureatëve të Çmimit Nobel për ekonomi: prej klasikëve deri në shekullin tonë;
16. O. Uajlld, “Saloma”, (Dramë) 1985 17. T. S. Eliot, “Vrasja në Katedrale”, (Dramë), 1988 18. Kënga e Rolandit, 1987


Poezi nga Nehat S. Hoxha



KOSOVA E VOGËL GOLLAKU I MADH

Kosova e Madhe ka shtatë vëllezër e shtatë motra
Njërin nga vëllezërit e quajmë Kollak
Qysh nga Nata e Lerthave përpara jetës në këtë botë
Dhe me pinjojtë e pa jetës me Perandorë e Perandori
Me Justinian e pasardhës trashëgimie
Me Bederianë në Brainë e Damastion
E me kulmin në kupë të qiellit me Kitkën
Me Tuma, Gomore, Kështjella e Kulla
Dhe me Kulltin e Mrizit të Shenjtë
Mbollën jetën në tokë e në qiell
Me Mulla Idriz Gjilanin e Shyt Marecin
Në luftë me Serbinë
Me Hoxhë Brainën e Xhon Serreçi
Dhe me ushtrinë e pareshtur në vijë
Të qeiesisë Dradani
Që nga zona toponimike për ruajtjen e gjurmëve
Pellazgo-Ilire, Kelte, Romake, Bizantine. Gote, Avare, Sllave,
Sase, Saksone e Osmane
Ku Prishtina pi unë
Në Golla, në Gallap, Galabri e Gavisë
Nga antika në jetë të re
Me trungje nën dhe
E me shekuj nga Toplica, Keçekolla, Prapashtica
Djegur mizorisht në zemrën e Dardanisë
Me Samakovë ku shkrihej hekuri
Me fudanet e shekujve pas shekulli
Lota e Selmani, Isa Kastrati, Zahir Pajaziti,
Huruglica, Ramabaja
Dhe Mentori Idriz Ajeti që quhet identiteti
I kësaj gjuhe kaq hyjnore
Që s'na le të shënojmë vdeekeje prore
Nuhi Berisha, Kadri Zeka, Metush Krasniqi, Rexhep Mala...
Dhe paturpësia
-Lavi të mbjellurve të kësaj toke


MBRETËRIA E JETËS

Mirëmëngjesi vdekje
Urdhëro urdhëro
Do çaj kafe llokum raki
apo një kupë shpirt
Mysafire më e përditshme në derë
për ty nozullimet i kam si përherë

(Si s’më le një ditë të vetme të më marrë malli
për emrin tënd - për praninë tënde?)

Urdhëro urdhëro
Kam një gjysmë nate qyshse gjë nuk di
cilin nga njerëzit e mi ke mbetur pa marrë në gji

Do çaj kafe llokum raki
apo një kupë gjak

O ç’i krisur që je i lumi poet
Ku flet mbretëresha me mbret varfërie?!

Vajti gjysmë jete, u bë pikë e ditës
Erdhi si në çast ora e vizitës:
- mirëdita vdekje - urdhëro urdhëro
Do supë prej angrrash a prej kockë kafke
Do zemër të pjekur, shkrumbuar në prush
apo mushkëri a veshka të njoma
sa s’më janë ftohur të sotmet kufoma

Urdhëro urdhëro
E di që nuk flet
Ti mbaro gostinë fjalët i them unë
Ndaj më more burrat që ruanin votrën
më more dhe nënë motra edhe bija
more moshë urtie dhe more ferishte
për jetesë më le yajet e mërgimit
kurse për çdo kremte: këmishë të pikëllimit

A ngopesh a s’ngopesh s’është gjëpunë për mua
shko në Mbretërinë tënde - në daç rri tek unë
Por s’vij dot me ty pa mbaruar punë!

Mirëmbrëma, vdekje! Urdhëro!
Urdhëro! Hyrë. Rri sa të duash!
Gjë gosti nga unë mos prit pa dalë dielli!
Atëbotë të pres me tryezën plot.

Mirëmëngjesi, vdekje!
Urdhëro, urdhëro!
Do çaj, kafe, llokum, raki
Apo një copë zemre 3.000 vjet përditë kopanisur
mbase me të ngop barkun tënd të grisur!

Pra, ti frymën ma merr!
Ma merr edhe trupin siç more lirinë edhe robërinë.
Ja që (Sic!) s’të jap - S’të jap Dashurinë!



LULE DHE KËNGË

Lulja e do këngën
Kënga e rrit lulen
Kështu ka thënë Zoti

Njëra-tjetrës i përkulen

Lulja i jep këngës
Ngjyrën kuq të gjakut
Kënga i kthen lules
Shpirtin e zambakut
Kur ligjëron kënga
Lulja e merr ngjyrën

Dritëson nga brenda

Zbukuron natyrën
Fryte dashurie
Janë lulja dhe kënga
Lumturi njerëzie
Për një jetë pa brenga

25 gusht 2006



SI QUHET DËSHPRIMI

Për 55 vjet rresht trupi më mblodhi të gjitha fëlliqësirat e botës
e njerëzit e mi i quajnë bukuri përrallore.

Për 55 vjet rresht turpi shtresoi bukurinë e shëmtisë si rreng dashurie
kurse të mitë ngazëllehen me gënjeshtrën që u zbukuron jetën

Kishim ëndrra nga më të fismet
për stolinë e virtyteve që bëjnë të kamur
jetesën me identitet estetik për dashurinë globale
në sofër bote shqiptare dhe atë të botës së madhe

Nanuritëm iluzione për t’i ikur vërtetësisë së rrojtjes në këtë jetë
dhe fituam zhgënjimet më të fundme të fundrrinave tona
teksa synonim të shquheshim për zotërinj të cilësive dhe fatit

Arritëm ballë muri pa derë dhe na u humbën rrugët
që kishim shtruar me limfën e shpirtit

Si quhet dëshpërimi me gjuhë bote



NOJMA E SHQIPES

i kushtohet Shqipes aq të kamur nga bukuria
dhe kaq të drobitur nga robëria

Pushtetin sterrë netve djallëzore
me ditët tash kaq vjet që vijnë me rroba zie
e përballa falë nojmës së syrit tënd
tek më hapte shtigje një orbite të bruztë
tej territ tej retinës tej zemrës sime

Net bartolomejsh në sund sterre
i mbaja në dry me shpresën tek ti
në rendje pareshtur tërbimi
më shkulnin dorën
më shkulnin krahun
këmbët rropullitë ballin me dritë
Po zemra ngjeshur me dashurinë për ty
i zbonte e më gdhinte një tjetër ditë të zisë

Lirikën aq shumë e dua
porse ma vrugon patetika
Kordhëzhveshur më përmbys edhe mbretërinë e ëndrrës
Je nojmë dashurie - nojmë djalli je
Shtojzovalle a bijë bushtre
Orëshuar jetën mos e le
Sepse vjen dhuna vjen ankthi vetmia vjen
Drobitem zgërlaqem ronitem
Por, vjen Shqipja e më shenjon
Davaritet vagëllia
dhe unë rilindem
rilindem rilindem


I MËRGUAR NË ATDHE

O moj botë, e lumja botë
në sytë e tu a nuk ke lotë
Për të qarë, për të qarë
për ç’më ndodhi, ç’më ka ngjarë
në vendin tim plot pikëllim
ku gjëmon e oshëtin
ku qan nëna përmbi dhe
mbi kokë djali besë e fe
Ti ku je moj, ti ku je?
Si s’e sheh moj? Si s’e sheh?

Dhjetëqind vjet, moj!
Dhjetëqind vjet me kuj në tokë e det
s’mund të shihet me vëllanë ndaj e ndanë
dhe e ndanë me sinorë
e sinorë ku ndrin dielli, bie borë
i kërkojnë pasaporta
kur i shkon birit ke porta:
A ke parë moj, mbi këtë dhe
mërgimtarë në atdhe?

Na dhe jetën, na dhe Torën
Shenjtin Libër, edhe shkollën
Ramajanë Mahabharatë
ku na njeh dhe gur’ i thatë
Na dhe besë na dhe Kur’an
këngë kreshnike e Rolan’
Nibelungë, ah e bung
për t’na bërë gurë e cung
për t’na thënë: të pa-fe
pse mërgoheni në atdhe!?

I mbrujtur me kuq e bardh
me zemër e me karar
kisha marrë udhën e botës
me trastën e dijes mbarë
Kaq qindvjeç që isha bërë
terr e dritë më kishin vrarë